Deze twee organisaties verbinden en versterken lokale initiatieven die energiearmoede aanpakken onder kwetsbare huishoudens door kennis, materialen, en praktijkervaring te delen. In dit artikel stellen we hen voor.
In juni 2024 benoemde TNO een aantal elementen voor succesvolle energiehulp. Een daarvan is doelgroepgerichtheid. Niels van Graafeiland, regiocoördinator bij Energiebank Nederland, legt uit: 'Veel initiatieven zijn gericht op huiseigenaren met koophuizen. Een adviseur kan eenvoudig met hen in gesprek gaan over de aanschaf van een dure warmtepomp. Maar huishoudens met een laag inkomen, stijgende energierekeningen, die in slecht geïsoleerde (huur)huizen wonen, hebben onvoldoende middelen om hun huis comfortabel te verwarmen. Hun hoofd staat niet naar verduurzamen. Dat noemen we energiearmoede. Zij verdienen ook hulp, nu.' De Energiebank helpt deze mensen met gratis advies, begeleiding en energiebesparende maatregelen.
FIXbrigade bestrijdt energiearmoede bij de bron
Maar als een woning tocht, heeft het weinig zin om alleen te adviseren de verwarming lager te zetten. ‘Lokale FIXbrigades helpen mensen met een laag inkomen energie te besparen door energiebesparende maatregelen in de woning uit te voeren’, legt regiocoördinator Vita Verwaaijen uit. ‘Fixers plaatsen tochtstrips, radiatorfolie, brievenbusborstels en ledlampen om energiearmoede direct bij de bron te bestrijden.’ Daarnaast fungeert het initiatief als leer-werktraject voor mensen waar de arbeidsmarkt een afstand toe heeft. 'Ze leren het vak van energiefixer, waarna zij kunnen doorstromen naar een baan in de (arbeidskrappe) energie- of technieksector.'
MRE doet mee
Binnen de 21 gemeenten van de Metropoolregio Eindhoven (MRE) is veel interesse in de samenwerking. Niels: 'Vorig jaar werden wij door de MRE benaderd. Deze regio is heel actief bezig om energiearmoede op de kaart te zetten.’ Inmiddels is er, met ondersteuning van de Energiebank NL en de FIXbrigade, een coalitie van gemeenten gestart waarin kennis en kunde delen over energiearmoede centraal staat. Ook sluiten hier een aantal welzijnsorganisaties bij aan. Met hun brede netwerk en ervaring kunnen de organisaties de MRE-gemeenten verder helpen. Niels: ‘Er zijn veel goede lokale initiatieven, zoals het EnergieHuis Slim Wonen in Helmond. Maar juist de kwetsbare doelgroep die energiearmoede ervaart, heeft hulp nodig en houdt de voordeur vaak gesloten als een onbekende partij met goede bedoelingen aanbelt. Wij helpen om die brug te slaan.'
Praktische ondersteuning: van opzet tot uitvoering
Vanuit hun samenwerking bieden Energiebank NL en FIXbrigade NL lokale energiehulporganisaties begeleiding, opleidingen voor energiecoaches en fixers, een kennisbank, impact-monitoring en netwerkbijeenkomsten. Vita maakt lokale ondersteuning van een regiocoördinator concreet: 'Wij gaan met gemeenten om tafel, helpen bij het schrijven van een plan van aanpak en brengen geschikte lokale partners bijeen, zoals welzijnsorganisaties, woningcorporaties, energiecoöperaties en buurtorganisaties. Dankzij subsidie van het Ministerie van VRO en BZK kan ik gemeenten kosteloos ondersteunen met het opzetten van hun eigen energiearmoedeaanpak: van opzet tot uitvoering tot doorontwikkeling.'
Succesverhalen uit het land
Dat deze aanpak werkt, is al bewezen. 'In het oosten van het land zijn er inmiddels meerdere FIXbrigades opgezet', vertelt Vita. 'In Almelo, Hengelo en Enschede bellen projectleiders elkaar op als ze tegen lokale uitdagingen aanlopen.' De kracht van het netwerk zit 'm in lokaal eigenaarschap, met het voordeel van regionale samenwerking. 'In de regio Zuid-Kennemerland zetten drie gemeenten tegelijkertijd een FIXbrigade op. Ook kochten ze samen materialen en gereedschappen in. Je kunt niet alles één-op-één toepassen, maar je kunt wel leren van elkaar en samen optrekken.'
Samen sterker
'Iedereen doet het op zijn eigen manier', bevestigt Niels. 'Maar door kennis uit te wisselen en ons netwerk te laten groeien, kunnen we het grote probleem van energiearmoede samen aanpakken. Bovendien kunnen we samen sterker lobbyen en energiearmoede op de agenda houden in Den Haag!'
Meer weten over de samenwerking? Neem contact op met: niels@energiebank.nl of vita@fixbrigade.nl of bezoek www.energiebank.nl of www.fixbrigade.nl.
Ben jij als MRE-gemeente geïnteresseerd om aan te sluiten bij de coalitie energiearmoede? Stuur een bericht naar n.vanbommel@metropoolregioeindhoven.nl.
Foto: door Reyer Boxem